Po cichu

"Szepty" Jakub Małecki i inni

Pomaga się nie po to, żeby o tym trąbić, ale o takiej publikacji jak "Szepty" powinno być głośno. Oprócz szczytnego celu, wspólnym mianownikiem zebranych w tej antologii opowiadań jest chyba tylko to, że traktują o rzeczach, sytuacjach i zdarzeniach, o których z rozmaitych powodów głośno się nie mówi. Poza tym są niczym osławione pudełko czekoladek – nie wiadomo, na co się trafi. Jedni to lubią, inni nie, choć w tym wypadku cel uświęca środki, nieprawdaż?

Kintsugi po polsku

“Srebrna łyżeczka” Magdalena Witkiewicz

Poczytna Witkiewicz wie, jak zarzucić przynętę na czytelniczki płci pięknej: niejednoznaczny list, miłość życia, tajemnice z przeszłości i cała masa skorupek, które aż proszą się o złożenie w spójną całość. Wcale nie trzeba być wielbicielką literatury kobiecej, żeby dać się wciągnąć... "Srebrna łyżeczka" jest jak film, który ogląda się jednym okiem, a jednak do końca. Powieść przede wszystkim wygładza (życio)rysy, dając nadzieję na lepsze jutro, a to raczej nikomu nie zaszkodzi. 

Psie przypadki

“Psiakość!” Alejandro Palomas

Niepozorna powieść z nie od razu dostrzegalnym urokiem, w której pies wcale nie musi występować na pierwszym planie, żeby niezwykłość jego relacji z człowiekiem rozbrajała. Słodko-gorzka “Psiakość!” to przywoływane z pamięci fragmenty historii niekompletnej rodziny, próbującej z różnym skutkiem wypełniać luki w pokruszonych relacjach. Książka skłania do refleksji nad rolą, jaką odgrywa się we własnej rodzinie, a Palomas potrafi ucisnąć w klatce piersiowej – zwłaszcza psiarzy.

Czas mknie, zanim minie

“Płacz” Marta Kisiel

Fantastyczna przygoda z głębią wykraczająca poza miejsce i czas dobiega końca. Kisiel supła historie z dwóch poprzednich części cyklu z taką intensywnością, że bohaterowie nie zawsze wiedzą, gdzie i kiedy się znajdują, a co dopiero czytelnik… Trudno przejrzeć, do czego to wszytko zmierza, ale kiedy dociera do celu, wiadomo, że nie ma odwrotu. Książka nie każdego wciągnie, ale chyba mało kto pożałuje poświęconego czasu.

Zawsze trzy

“Nomen omen” Marta Kisiel

Druga część wrocławskiego cyklu Kisiel na dzień dobry tonie w Odrze, po czym cichaczem czerpie z motywów mitologicznych, lecz bez uszczerbku na wyjątkowości własnej historii. “Nomen omen” z powodzeniem można uznać za jedno z żywiołowych źródełek, obdarowujących polską fantastykę zawsze pożądanym orzeźwieniem. Dając się porwać opowieściom tej autorki, poznaje się Wrocław, jakiego zwykły mieszkaniec zwyczajnie znać nie może.

Zimna Zocha, cz. 1

“Kółko się pani urwało” Jacek Galiński

Komedia kryminalna Galińskiego przyciąga gwiazdą niespotykanego kalibru oraz niewiarygodnie niefortunnym, wręcz feralnym rozwojem wypadków. Co zapowiada się zabawnie, zapewne już w pierwszym rozdziale podzieli odbiorców na dwa obozy: tych, którzy panią Zofię koniecznie będą chcieli poznać, i innych, omijających ją odtąd szerokim łukiem. Historia niczego sobie, z tym że przez pryzmat tej postaci nie każdy da radę patrzeć.

Ambitna i arogant, cz. 3

“Save us” Mona Kasten

Może i Kasten nie połączy pokoleń ani nie wstrząśnie niczyim światem, ale jej trylogia o Maxton Hall wyrwie z codzienności nie tylko równolatków tych, o których pisze autorka. “Save us” sprosta oczekiwaniom czytelników wciągniętych w losy bohaterów i ukoronuje starania pisarki. Przemyca ona w swoich powieściach proste prawdy, przypominając ‘dorosłym z doświadczeniem’ o rzeczach, które wcale nie są zarezerwowane jedynie dla młodych. Niespodziewanie absorbująca i budująca seria!

Ambitna i arogant, cz. 2

“Save you” Mona Kasten

Zamiłowanie do mniejszych i większy dramatów, testowania granic czy zbijających z pantałyku reakcji Kasten zademonstrowała już w pierwszym tomie. Teraz przyszła kolej na głębsze przemyślenia, przepracowanie(, zmądrzenie) i ruszenie dalej. Lektura mija jeszcze szybciej niż poprzednio, ale efekt jest wręcz identyczny, dlatego za drugim razem już aż tak nie zaskakuje. Mały minus za finalną tendencyjność, mimo to poziom nadal na piątkę.

Ambitna i arogant, cz. 1

“Save me” Mona Kasten

Trylogia młodej niemieckiej pisarki, Mony Kasten (rocznik ’92), stwarzająca pozory kolejnej wersji bajki o Kopciuszku, szybko sprostuje, że nie będzie tylko lekko i przyjemnie. Intensywne życie młodych bohaterów im bardziej wciąga, tym dobitniej pokazuje, że można mieć swój porządek, swoje plany, listy i różnobarwne kategorie, ale los i tak sam dobiera kolory. Wtedy okazuje się, kto do czego (nie) dorósł. Początek historii z ‘tym czymś’, żadne fiu-bździu.

W pewnym wieku

“Ucho Igielne” Wiesław Myśliwski

Wielokrotnie wyróżniana powieść Myśliwskiego nie jest lekturą dla każdego. Można polec, zanim na dobre się zacznie, wtedy kontynuacja będzie tylko pogrążaniem się w niezrozumieniu. “Ucho Igielne” to pięknie napisana opowieść o spotkaniach młodości i starości, o przemijaniu, chwytaniu się chwil, powątpiewaniu w pamięć i próbie zrozumienia sensu własnego życia z perspektywy czasu, a także czasów, na jakie przypadło. Autor subtelnie skłania do kontemplacji, lecz nie narzuca drogi. Stawia czytelnika przed wejściem do labiryntu życia, pozostawiając mu decyzję, czy w ogóle wejdzie, a jeśli tak, kim z niego wyjdzie…

Czas czekania

“Jeszcze się kiedyś spotkamy” Magdalena Witkiewicz

Są historie, które dają się zapamiętać na zawsze, i ta z powieści Witkiewicz według niektórych zapewne w tym gronie się znajdzie. Czy słusznie? “Jeszcze się kiedyś spotkamy” to opowieść o przemilczanej rodzinnej tajemnicy oraz o tym, jak losy naszych przodków mogą wpłynąć na podejmowane przez nas decyzje, nawet jeśli zupełnie nie zdajemy sobie z tego sprawy. Przekonujące…? Autorka z widocznym zaangażowaniem przedstawia przeplatające się historie, kreśląc paralele między losami wnuczki i babci. Pisze, jakby się obawiała, że nie zdąży, choć zakończenie rekompensuje pośpiech, mogący z początku utrudnić lekturę.

Policyny pies, cz. 1

“Skaza” Robert Małecki

Jeśli ktoś lubuje się w osobliwych, nieoczywistych i klimatycznych kryminałach, zapewne trafi na trop “Skazy”. Robert Małecki od samego początku dba o to, żeby zagęszczona, niekiedy kłująca atmosfera wokół dwóch niewyjaśnionych śmierci dała się odczuć - zupełnie jakby mijało się miejsce wydarzeń albo podążało ścieżkami komisarza Grossa. Poczynania tego starego wygi to więcej niż żmudne śledztwo, zmierzające do rozwiązania zagadki. “Skaza” łączy historie zakopane w przeszłości, wyparte ze świadomości i supłające języki. Do czasu. Reszta to koronkowa robota autora.

Medycyna pod mikroskopem

“Patolodzy. Panie doktorze, czy to rak?” Paulina Łopatniuk

Wyłączając tych, którzy medycyną zajmują się na co dzień, niewielu może być gotowych na to, co szykują “Patolodzy”. Autorka poraża wiedzą i doświadczeniem, co rusz rzucającymi wyzwania wyobraźni czytelnika. Trzeba się uzbroić w grubą skórę, żeby nie poddać się na wstępie. Od podstawowych pytań o prawdziwy zakres pracy lekarzy wcale nie ostatniego kontaktu, przez kazusy z ksiąg i dziejów medycyny, aż po nieprawdopodobnie skrupulatne prezentacje szczególnych przypadków - Łopatniuk dzieli się swoją pasją, którą wprawdzie niełatwo się zarazić, jednakże wrażeń lekturze odmówić się nie da.

Niema nadzieja

“Nikt nie idzie” Jakub Małecki

Nie trzeba się szczególnie wczytywać, żeby odnieść wrażenie, że będzie wyjątkowo. Małeckiemu wystarczą dwa pierwsze słowa, ale dalej już bez wczytywania ani rusz. Po pierwszym rozdziale ani nie wiadomo, czego się spodziewać, ani czy to w ogóle będzie powieść. Lektura “Nikt nie idzie” jest jak przyciągająca głębia, w którą zatapia się bez pewności, że można dosięgnąć dna. Bez porządku, chronologii czy jakichkolwiek wskazówek interpretacyjnych, autor wydobywa z postaci skumulowane wrażenia, które proszą się, wręcz krzyczą o spójną całość. Jaki kształt nabierze ta piękna powieść, pozostaje w gestii czytelnika.

Postscriptum 2

“PS Kocham Cię na zawsze” Cecelia Ahern

Kolejna kontynuacja historii, napisana po latach od chwili, kiedy jej pierwsza część (“PS Kocham Cię”) poruszyła rzeszę czytelników. Tylko czy nie trzeba zamknąć niektórych rozdziałów, żeby móc ruszyć dalej? To pytanie główna bohaterka powieści Ahern stawia sobie, od kiedy opowieść o pewnych wyjątkowych listach wymyka się jej prywatności. Nikt nie spodziewał się takich konsekwencji po latach, ale czy można się temu dziwić? Cecelia Ahern, jak to ona, niezwykle delikatnie podchodzi do tematu, któremu czoła prędzej czy później musi stawić każdy z nas. To powieść pełna smutku, pożegnań i ponadczasowych gestów. Piękna, mimo wszystko.

Ryzyko a rozwaga

“Zmiany” Jim Butcher

Kto czytał Akta Dresdena po polsku, w miarę ukazywania się poszczególnych tomów, mógł wyjść z wprawy w dotrzymywaniu kroku tej dwójce. Duet Butcher-Dresden przywołuje jednak czytelnika do porządku samym pierwszym zdaniem, choć użycie tej przenośni jest przynajmniej przewrotne. Bardziej pasowałoby postawienie w gotowości bojowej… “Zmiany”, dwunasty tom serii o pyskatym, problematycznym i coraz potężniejszym magu, to chaos w swej naj(nie)czystszej postaci. Wyobraźnia autora, moc bohatera i wrażenia odbiorcy eksplodują na każdym kroku. Dosłownie!

Patronka i pupil, cz. 3

“Rewizja” Remigiusz Mróz

Trzecia część prawniczego cyklu Mroza dezorientuje. Po poprzednich - dynamicznych, pełnych nowinek, nadających akcji nowy rytm, i pracujących na najwyższych obrotach umysłów - “Rewizja” spowalnia, zupełnie jakby autor wrzucił bieg jałowy. Marazm ten tyczy się głównych bohaterów, bo trudno rozpoznać w nich duet z piekła rodem, jakim być się wydawali. Nadciągnęły chmury, które przesłaniają sprawę potwornego zabójstwa, choć jej stawką jest milion. Czy bohaterowie zreflektują się, że coś jest nie tak, zanim czytelnik postawi na nich krzyżyk? Sprawa otwarta.

Dla roz(g)rywki

“Hashtag” Remigiusz Mróz

Nie sposób nie kojarzyć Mroza, nawet jeśli jeszcze nie czytało się żadnej z jego książek. To chyba aktualnie najbardziej płodny i popularny polski autor. Na szczęście obok cykli pisze też pojedyncze powieści, które świetnie nadają się na pierwszą konfrontację*. Doskonałym przykładem jest “Hashtag”, choć ktoś nieobeznany z twórczością Mroza nie wyczuje, jak stylowo czy tematycznie ma on się do innych książek. Dostanie za to skrzętnie zaplanowaną próbkę talentu pisarza, który na manowce prowadzi nie tylko psychikę głównej bohaterki, ale przede wszystkim wyobraźnię odbiorcy. Od pojawienia się pierwszej feralnej przesyłki w “Hashtagu” można się poczuć jak mysz laboratoryjna, histerycznie szukająca wyjścia z labiryntu. A znalezienie go to już indywidualna sprawa każdego “Czytelnika” (tak, z wielkiej litery)…